cửu ngưu nhất mao

 九牛一毛  jiǔ niú yī máo

九 cửu = chín. Vẽ (tượng hình) cái khuỷu tay, nghĩa gốc của nó cũng là cái khuỷu tay. Mượn (giả tá) chỉ số 9.

牛 ngưu = con bò, trâu. Vẽ hình đầu bò với cái sừng. 

一 nhất = 1. gạch một gạch chỉ số 1 (chỉ sự) 

毛 mao = lông. Vẽ hình cái lông chim

九牛一毛 cửu ngưu nhất mao = chín bò một sợi lông, ý là không đáng kể, không có chút ảnh hưởng gì. Như một giọt nước trong biển cả, một hạt cát trong sa mạc. 

Tiếng Anh: a single hair out of nine ox hides, a drop in the ocean.

Chữ ngưu 牛 qua các thời kì: giáp cốt văn, triện thư, lệ thư và khải thư


(hình trên mạng)




Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Bài đọc thêm. Thuyết Văn Giải Tự

Thuyết Văn Giải Tự, thường được gọi tắt là Thuyết Văn (Shuowen) là cuốn tự điển chữ Hán ra đời vào đầu thế kỉ thứ 2 do Hứa Thận (khoảng 58 - 148) một học giả thời Đông Hán biên soạn. Sách gồm hơn một trăm ngàn chữ, chia thành 15 chương, trong đó 14 chương đầu dành cho từ điển với hơn 9 ngàn mục từ. Chương cuối gồm Lời cuối sách và Bảng liệt kê các bộ thủ chữ Hán. Thuyết Văn không phải là một cuốn từ điển như thường thấy. Nó không cho nghĩa thông dụng của từ, nghĩa nó cho, trong một số trường hợp, thậm chí đã không còn được dùng. Ví dụ chữ bát 八 được cho nghĩa là 別也 biệt dã ( = chia, tách ra). Nghĩa này dựa trên hình chữ, là tượng hình hai người quay lưng lại với nhau. Có thể nói đây là nghĩa gốc của chữ bát 八, nhưng từ xa xưa bát 八 đã được mượn dùng (giả tá) để chỉ số 8; nghĩa "chia, tách" chỉ tồn tại, là nghĩa góp vào, khi nó làm thành phần cấu tạo của một chữ khác. Thuyết Văn là một cuốn từ điển từ nguyên, căn cứ trên triện thư của một chữ mà chỉ ra cấu tạo của nó, từ...
Read more

Bài 3. Bộ thủ

Từ điển tiếng Việt, tiếng Anh sắp các mục từ theo thứ tự abc. Nhĩ Nhã, bộ từ điển thời cổ đại của Tàu, sắp xếp các từ theo ý nghĩa: các từ về thiên văn, từ về địa lí, từ về y phục, .. Hứa Thận là người đầu tiên, vào khoảng đầu thế kỉ thứ 2, trong cuốn Thuyết Văn Giải Tự của mình, dựa theo hình thức tự dạng, sắp xếp chữ Hán theo bộ. Mỗi chữ Hán đều được xếp vào một (và chỉ một) bộ. Chữ trong cùng một bộ sắp thứ tự theo số nét tăng dần. Chữ đứng đầu một bộ gọi là bộ thủ (thủ = đầu), tên bộ được gọi theo tên chữ đứng đầu (bộ thủ), các chữ thuộc bộ nào thì trong tự dạng có chứa bộ thủ của bộ ấy. Ví dụ với 10 chữ vừa học ở bài trước thì - 人 从 众 thuộc bộ nhân人 - 大  太 天 夫 夭 thuộc bộ đại大 - 水, 汰 thuộc bộ thủy 水. Trong chữ thải 汰 thì 氵 (tục gọi là ba chấm thủy) là một cách viết khác của bộ thủy 水, sau đây ta sẽ gọi là biến thể (viết tắt: BT). • Một số bộ thủ chữ Hán có một hay vài biến thể. Ví dụ + chữ thủy 水 ngoài biến thể quen thuộc 氵 còn có biến thể khác ít quen thuộc hơn,...
Read more

tam nhân vi chúng

Image
  三人為眾 sān rén wéi zhòng   三  tam = ba. gạch ba gạch, chỉ 3 (chữ chỉ sự, như nhất 一, nhị 二.)   人  nhân = người. Chữ tượng hình. Giáp cốt văn (loại chữ Tàu thời sơ khai) là hình người đứng.    為  vi = làm, là. Giáp cốt văn là hình bàn tay dắt con voi đi làm việc. Cũng viết 爲. Giản thể: 为 眾  chúng = đám đông. Giáp cốt văn vẽ hình ba người là việc dưới ánh mặt trời (xem hình). Ba người, tượng trưng (hội ý) đám đông. Về sau người ta thay hình ông mặt trời bằng hình con mắt 罒 , hẳn là của một ông chủ nào đó đang canh chừng đám nô lệ làm việc.  Cũng viết: 衆. Giản thể: 众 gồm ba chữ nhân, phần dưới của dạng phồn 眾 三人為众 có nghĩa là ba người thì tạo nên đám đông, ba người thì không coi là số ít nữa. Ở đây còn có sự chơi chữ: bà chữ nhân 人 ghép lại thì thành chữ chúng 众 tức 眾.  Thật ra nhiều lúc chỉ một người cũng tạo thành đám đông. Nhất là trong thời facebook này, chỉ cần một người tung ...
Read more